Motor overheaddeur defect: storing herkennen en oplossen

Wat doet de motor van een elektrische overheaddeur?

De motor levert de aandrijving waarmee een elektrische overheaddeur wordt geopend en gesloten. De motor werkt daarbij niet zelfstandig, maar als onderdeel van een compleet systeem.

In grote lijnen gebeurt het volgende:

Bediening → besturing → motor/aandrijving → beweging van de deur

De besturing verwerkt het bedieningssignaal en stuurt de aandrijving aan. Vervolgens wordt de kracht van de motor overgebracht op de deur.

Tegelijkertijd controleren veiligheidsvoorzieningen of de beweging kan worden uitgevoerd. Ook moet de deurmechanica zelf vrij kunnen bewegen en correct in balans zijn.

Een stilstaande deur kan daarom meerdere oorzaken hebben, zelfs wanneer het in eerste instantie lijkt alsof de motor defect is.

Hoe herkent u of het probleem mogelijk bij de motor van de overheaddeur ligt?

Eén symptoom bewijst niet direct dat de motor defect is. Het gedrag helpt wel om het probleemgebied verder af te bakenen.

Vooral de combinatie van signalen is relevant. Een brommende motor geeft bijvoorbeeld aan dat er activiteit in de aandrijving is, maar vertelt nog niet waarom het deurblad niet beweegt.

De overheaddeur reageert helemaal niet

Wanneer de overheaddeur helemaal niet reageert, is het te vroeg om direct van een defecte motor uit te gaan.

Begin met de onderdelen die ervoor zorgen dat de motor überhaupt een opdracht krijgt.

Controleer de stroomvoorziening

Kijk eerst of de installatie van stroom wordt voorzien.

Controleer bijvoorbeeld:

• of de hoofdschakelaar is ingeschakeld;
• of er een stroomonderbreking is;
• of een zekering of beveiliging is aangesproken;
• of andere elektrische onderdelen van het systeem nog reageren.

Ga hierbij niet zelf in elektrische aansluitingen of de motor werken. Het gaat alleen om eenvoudige controles die zichtbaar of via de normale bediening kunnen worden uitgevoerd.

Kijk naar bediening en besturing

Krijgt de installatie wel stroom? Kijk dan of de besturing reageert wanneer u de deur probeert te bedienen.

Let bijvoorbeeld op:

• reactie op de normale bediening;
• een foutmelding of storingsindicatie;
• verschil tussen meerdere bedieningsmogelijkheden;
• onregelmatige of vertraagde reactie.

Werkt bijvoorbeeld één bedieningsmogelijkheid wel en een andere niet, dan maakt dat een volledig defecte motor minder waarschijnlijk.

Controleer noodstop en veiligheidsvoorzieningen

Ook een actieve beveiliging kan voorkomen dat de motor wordt aangestuurd.

Denk aan:

• een ingedrukte noodstop;
• fotocellen;
• veiligheidslijsten;
• een andere beveiliging die een beweging blokkeert.

Een overheaddeur die nergens op reageert, heeft dus niet automatisch een motorprobleem.

Heeft u vooral te maken met een deur die helemaal niet meer opent? Lees dan ook welke andere oorzaken mogelijk zijn wanneer een overheaddeur niet open gaat.

De motor bromt, maar de overheaddeur beweegt niet

Een brommende motor geeft een andere aanwijzing dan een volledig stille installatie. Er komt kennelijk activiteit vanuit de aandrijving, maar die wordt niet omgezet in een normale deurbeweging.

Mogelijke richtingen zijn:

• een probleem in de motor;
• een rem die niet correct vrijgeeft;
• een storing in de krachtoverdracht;
• mechanische blokkade van de deur;
• te veel weerstand in het deursysteem.

Het brommen op zichzelf zegt dus nog niet welk onderdeel defect is.

Wanneer de deur mechanisch wordt tegengehouden, kan de motor proberen te bewegen zonder dat het deurblad daadwerkelijk verplaatst. Blijf de bediening in zo'n situatie niet herhaaldelijk activeren. Daarmee neemt de belasting op de aandrijving alleen maar toe.

De motor draait, maar het deurblad beweegt niet

Een motor die daadwerkelijk draait terwijl het deurblad stilstaat, wijst vaak op een probleem tussen de motor en de beweging van de deur.

De kracht van de motor moet namelijk via de aandrijving worden overgebracht op het deursysteem.

Afhankelijk van de uitvoering kunnen daarbij onderdelen betrokken zijn zoals:

• een koppeling;
• ketting;
• riem;
• tandwieloverdracht;
• andere mechanische overbrenging.

Wanneer daar een defect of onderbreking ontstaat, kan de motor zelf nog draaien zonder dat de deur meebeweegt.

Daarnaast kan ook de deurmechanica de beweging verhinderen. Problemen met veren, kabels, rails of geleiding kunnen ervoor zorgen dat het deurblad niet normaal kan bewegen terwijl de aandrijving wel actief is.

Het onderscheid is daarom belangrijk:

De deur beweegt langzaam, schokkerig of onregelmatig

Een probleem met de aandrijving hoeft niet direct tot volledige uitval te leiden. Soms verandert eerst de manier waarop de overheaddeur beweegt.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een deur die langzamer opent dan normaal;
• schokken tijdens de beweging;
• wisselende snelheid;
• vertraagde reactie na een bedieningscommando;
• onverwachte korte onderbrekingen.

Daar kunnen verschillende oorzaken achter zitten.

Extra mechanische weerstand

Wanneer rails, rollen of andere mechanische onderdelen meer weerstand geven, moet de aandrijving harder werken.

Probleem binnen de aandrijving

Slijtage of een storing aan bijvoorbeeld lagers, tandwielen of andere onderdelen van de aandrijving kan invloed hebben op de beweging en het geluid.

Elektrische of besturingstechnische oorzaak

Ook een probleem met de voeding of besturing kan zich uiten in afwijkend of onregelmatig gedrag.

Let daarom niet alleen op de snelheid, maar ook op wanneer het probleem optreedt. Een deur die telkens op dezelfde positie schokt geeft een andere aanwijzing dan een aandrijving die over de volledige beweging onregelmatig klinkt.

De motor stopt halverwege of valt tijdelijk uit

Een overheaddeurmotor die tijdens de beweging stopt, kan verschillende oorzaken hebben.

Relevant is vooral het patroon van de storing.

Wanneer de motor na afkoelen bijvoorbeeld weer reageert, is dat relevante informatie voor de technische diagnose. Het betekent echter niet dat het probleem daarmee is opgelost.

Ook een mechanische weerstand die steeds op hetzelfde gedeelte van de beweging ontstaat, kan ervoor zorgen dat een motor of beveiliging de beweging onderbreekt.

Brandlucht, hitte of vreemde geluiden uit de aandrijving

Brandlucht of sterk afwijkende geluiden vragen om een andere aanpak dan een deur die alleen iets langzamer beweegt.

Let bijvoorbeeld op:

• brandlucht rond motor of besturing;
• hard of afwijkend brommen;
• malende geluiden;
• kloppen vanuit de aandrijving;
• ongewoon sterke trillingen;
• duidelijk meer warmte dan normaal;
• een plotseling sterk veranderd motorgeluid.

Een afwijkend geluid betekent niet automatisch dat de complete motor vervangen moet worden. Wel is dit een duidelijk moment om de aandrijving niet verder onnodig te belasten en de oorzaak technisch te laten vaststellen.

Motor defect of probleem met de besturing?

De motor en besturing hebben ieder een andere functie. De besturing verwerkt het bedieningssignaal en bepaalt of de aandrijving mag starten. De motor zorgt vervolgens voor de daadwerkelijke aandrijving.

Daardoor kunnen storingen op elkaar lijken.

Het doel van deze vergelijking is niet om zelf de definitieve oorzaak vast te stellen. Het helpt vooral om te bepalen in welk gedeelte van het systeem verder gezocht moet worden.

Kan een mechanisch probleem op een motordefect lijken?

Ja. Een elektrische motor kan normaal proberen te werken terwijl de overheaddeur mechanisch te veel weerstand ondervindt.

Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld:

• een probleem met een torsieveer;
• beschadigde of afwijkende hefkabels;
• een deur die uit balans is;
• rails of rollen die blokkeren;
• een deurblad dat scheef beweegt;
• een probleem in de krachtoverdracht.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de motor te kijken wanneer de deur niet beweegt.

Trekt de overheaddeur scheef, blokkeert deze op een vaste positie of beweegt het deurblad zwaar? Bekijk dan ook de mogelijke oorzaken wanneer een overheaddeur scheef loopt of vastloopt.

Is een veer zichtbaar beschadigd of is de deur plotseling veel zwaarder geworden? Lees dan meer over een gebroken veer bij een overheaddeur.

Ziet u juist een slappe, gerafelde of gebroken hefkabel? Dan kan het probleem bij het gebroken hefkabel liggen.

Wat kunt u zelf controleren voordat een monteur komt?

U hoeft de motor niet open te maken om al nuttige informatie over de storing te verzamelen.

Controleer alleen zaken die via de normale bediening of visueel zijn vast te stellen:

• krijgt de installatie stroom;
• staat de hoofdschakelaar aan;
• is een noodstop actief;
• toont de besturing een foutmelding;
• zijn fotocellen vrij en zichtbaar onbeschadigd;
• hoort u de motor reageren;
• beweegt de deur helemaal niet of slechts gedeeltelijk;
• is een mechanische blokkade zichtbaar;
• ruikt u brandlucht of hoort u een afwijkend geluid.

Deze observaties helpen om onderscheid te maken tussen verschillende probleemgebieden.

Hoe wordt de storing technisch onderzocht?

Wanneer de eenvoudige controles geen duidelijke oorzaak geven, wordt het systeem technisch onderzocht.

Daarbij kunnen onder andere de volgende onderdelen worden meegenomen:

De storing wordt stap voor stap gelokaliseerd in plaats van direct één onderdeel te vervangen.

Motor repareren of vervangen?

Pas wanneer duidelijk is waar de storing zit, kan worden bepaald of herstel van de motor of aandrijving mogelijk is of dat vervanging logischer is.

Daarbij spelen verschillende factoren mee:

• aard van het defect;
• technische staat van motor en aandrijving;
• beschikbaarheid van onderdelen;
• terugkerende storingen;
• gebruiksintensiteit;
• belasting van de deur;
• aansluiting op de bestaande besturing;
• verhouding tussen reparatie en vervanging.

Een motorstoring betekent dus niet automatisch dat de complete aandrijving vervangen moet worden. Andersom is blijven herstellen ook niet altijd logisch wanneer meerdere onderdelen versleten zijn of storingen blijven terugkomen.

Wilt u breder bekijken wanneer repareren nog zinvol is? Lees dan wanneer een overheaddeur repareren of vervangen moet worden.

Wat betekent een motorstoring voor een intensief gebruikte bedrijfsdeur?

Bij een overheaddeur die slechts incidenteel wordt gebruikt, heeft een storing andere gevolgen dan bij een deur die tientallen keren per dag opent en sluit.

Bij intensief gebruik kan uitval bijvoorbeeld leiden tot:

• een geblokkeerde logistieke route;
• vertraging van intern transport;
• beperkte toegang tot magazijn of productie;
• voertuigen die moeten omrijden;
• extra belasting van andere deuren op dezelfde locatie.

Daarom gaat de keuze tussen repareren en vervangen niet alleen over het defecte onderdeel. Ook de betrouwbaarheid die binnen het bedrijfsproces nodig is speelt mee.

Een tijdelijke oplossing die bij beperkt gebruik voldoende is, hoeft bij een intensief gebruikte doorgang niet de meest passende keuze te zijn.

Laat de oorzaak van de motorstoring gericht oplossen

Een stilstaande elektrische overheaddeur betekent niet automatisch dat een nieuwe motor nodig is.

KSA Deurtechniek kan de samenhang tussen besturing, beveiligingen, aandrijving en deurmechanica controleren en op basis daarvan bepalen welke oplossing nodig is.

Daarbij kan het gaan om afstelling, herstel van de aandrijving of vervanging van een defect onderdeel.

Past de bestaande deur technisch niet meer bij het huidige gebruik binnen uw bedrijf? Bekijk dan ook onze overheaddeuren voor bedrijfspanden.

Heeft uw overheaddeur een motorstoring of reageert de elektrische aandrijving anders dan normaal? Neem contact op met KSA Deurtechniek voor een gerichte oplossing.